Skip to content
Mózg dziecka dwujęzycznego: Dlaczego dzieci potrafią uczyć się dwóch języków naraz

Mózg dziecka dwujęzycznego: Dlaczego dzieci potrafią uczyć się dwóch języków naraz

Zastanawiałaś się kiedyś, jak działa mózg dwujęzycznego dziecka? Co sprawia, że dzieci mogą zrozumieć dwa a czasem więcej języków naraz? Jeśli tak, nie jesteś sama :) W tym poście wyjaśniamy jak niezwykły jest mózg twojego dwujęzycznego maluszka.
Kiedy dziecko zaczyna rozumieć język?

Rozwój dwujęzyczności zaczyna się jeszcze w łonie matki. No way! 

Właśnie tak. Twoje dziecko może być dwujęzyczne zanim je urodzisz! Chociaż brzmi to zaskakująco, jest to w pełni logiczne. Dzieci zaczynają słyszeć w mniej więcej 26 tygodniu ciąży. Co prawda, to co słyszą nie jest identyczne do tego, jak większość z nas słyszy dźwięki. Fale dźwiękowe muszą przedostać się przez tkanki i płyn owodniowy więc dźwięk docierający do noworodka jest przytłumiony, ale nauka jednoznacznie wskazuje, że uszy dzieci są gotowe aby słyszeć na długo przed narodzinami. 

Na tym etapie niemowlęta zwracają szczególną uwagę na wysokość głosu, rytm mowy i określone informacje dotyczące dźwięków, np. różnicę między /b/ i /z/. Twoje dziecko rozpoznaje również mowę za pomocą przewodnictwa kostnego czyli tego jak fale dźwiękowe wibrują w kościach czaszki.

Co zmienia się po narodzinach?

Wiemy, że nowo narodzone dzieci preferują głos matki od innych osób. Zaledwie kilka dni po urodzeniu noworodki reagują też inaczej na język i dźwięki pozajęzykowe, woląc mowę, do której są przyzwyczajone.

Mózg noworodka reaguje też inaczej na dźwięki, które słyszało przed narodzinami niż te, których nie znają. Noworodki potrafią też rozpoznawać historie, które zostały im przeczytane przed narodzinami!

Nigdy nie jest więc za wcześnie aby rozpocząć przygodę z wielojęzycznością.

Nauka mówienia - początek wielojęzycznej przygody

Nauka mowy u dzieci rozpoczyna się od wyszczególnienia cech charakterystycznych języka na podstawie tego, co dziecko słyszy. Ucząc się dwóch i więcej języków w jednym czasie dzieci jednocześnie odkrywają i uczą się prawidłowości każdego z nich.

Dzieci zauważają też, że wypowiadane słowa i zdania różnią się od siebie strukturą w zależności od języka. Dzięki temu, że dzieci wychowują się w środowisku wielojęzycznym, każdego języka uczą się stopniowo, w sposób naturalny, a każdy język przyporządkowują do kontekstu, np. Do mówiącego (“mama mówi po polsku, a tata po hiszpańsku”), miejsca (“w domu mówimy po polsku, a w żłobku po francusku”) czy sytuacji, w której jest używany (“w domu mówimy po polsku, ale gdy przychodzą goście mówimy po angielsku”).

[maxbutton id="1"]

Dzieci rodzą się gotowe do nauki języków

Dzieci rodzą się ze zdolnością do rozróżniania i wymawiania wszystkich dźwięków wszystkich języków świata. Aż 600 spółgłosek i 200 samogłosek! 

Dość szybko jednak umiejętności te zawężają się do dźwięków języków, z którymi dziecko ma stały kontakt. Proces ten zaczyna się gdy dziecko kończy pół roku. Początkowo dzieci tracą umiejętność rozpoznawania samogłosek, a pod koniec pierwszego roku życia także spółgłosek. Warto więc pomyśleć o pracy nad dwujęzycznością dziecka już od samego początku.

Jak dzieci rozpoznają różne języki?

Słowa to nic innego jak sekwencje samogłosek i spółgłosek, charakterystyczne dla każdego języka. Twoje dziecko musi wypracować zestaw reguł rządzący każdym z nich. Na przykład, języku polskim (a także angielskim) “nd” może znaleźć się wyłącznie na końcu słowa (blond, trend), ale nie na początku, jak w suahilijskim słowie ndugu (brat).

Badania pokazują, że już 9-miesięczne dzieci wykazują preferencję wobec słów z sekwencjami dźwiękowymi, które istnieją w ich języku ojczystym, nawet jeśli samych słów nie znają. 

Ale w nauce nie chodzi tylko o słuchanie

Dość oczywistym jest, że dzieci uczą się ojczystych języków poprzez słuchanie. Czy wykorzystują też inne narzędzia?

Jest takie badanie. Trzy grupy dzieci - anglojęzycznych, francuskojęzycznych i dwujęzycznych w wieku 4, 6 i 8 miesięcy - zostały zaproszone do obejrzenia filmów trójki dwujęzycznych aktorów wypowiadających zdania z wyłączonym dźwiękiem. Dzieci widziały jedynie obraz.

Okazało się, że w młodszym wieku jednojęzyczne dzieci potrafiły bezbłędnie rozróżniać język francuski i angielski, patrząc wyłącznie na twarz mówiącego. Ale już w wieku 8 miesięcy nie były w stanie tego zrobić. Dwujęzyczne dzieci natomiast nadal bezbłędnie rozróżniały oba języki.

Wniosek? Utrzymanie wrażliwości na rozpoznawanie ruchów twarzy osób mówiących w różnych językach to dla dzieci dwu- i wielojęzycznych kolejne źródło informacji na temat oddzielenia języków. Puszczając więc dzieciom bajki warto zadbać aby nie były to kreskówki ani audiobooki, a nagrania osób z dobrze widoczną twarzą (tak jak na przykład nasze dobrANGnocki).

Dwujęzyczny mózg dziecka jest niesamowity

Wszystkie te zaczątki dwujęzyczności dzieją się w mózgu dziecka zanim zacznie jeszcze wypowiadać pierwsze słowa! Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o dwujęzyczności zamierzonej, jak ją wspierać i jakie narzędzia są dla ciebie dostępne, dołącz do naszej społeczności na Facebooku i śledź dobrANGnocki.

Bibliografia:

Byers-Heinlen, K., Burns, T., & Werker, J. (2010). Monolingual, bilingual, trilingual: infants’ language experience influences the development of a word learning heuristic. Developmental Science 12(5): 815-823.  

Byers-Heinlen, K., Burns, T., & Werekr, J. (2010). The roots to bilingualism in newborns. Psychological Science 2 (3): 343-348. 

Byers-Heinlen, K., Morin-Lessard, E., & Lew-Williams, C. (2017). Bilingual infants control their languages as they listen. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 114(34): 9032-9037.

Werker, J., & Byers-Heinlen, K., & Fennell, C.  (2009). Bilingual beginnings to learning words. Philosophical Transactions of the Royal Society. 364: 3649-3663.

Umów lekcję próbną
Background shape Background shape Background shape Background shape